Το νησί του Αη Στράτη βρίσκεται στο Βόρειο Αιγαίο, 18 ν.μ. νοτιοδυτικά της Λήμνου και έχει περίπου 210 μόνιμους κατοίκους. Ο Αη Στράτης αποτελεί στην νεώτερη ιστορία το νησί με τα περισσότερα χρόνια παραμονής εξορίστων σε αυτό. Οι πρώτοι εξόριστοι στο νησί είναι ένας μικρός αριθμός από εργάτες και συνδικαλιστικά στελέχη κατά την δεκαετία του 1920. Με την ίδρυση του ΚΚΕ (ΣΕΚΕ) εκτοπίζονται στο νησί μέλη και στελέχη του κόμματος. Εξόριστοι επίσης υπάρχουν και στη Δικτατορία του Πάγκαλου το 1925.
Το Ιδιώνυμο του Βενιζέλου θεσμοθετεί τις εξορίες και από τότε ο Αη Στράτης γίνεται μόνιμος τόπος εξορίας. Κατά την περίοδο 1936-1940 (με τις απεργίες του 1936 και τη Δικτατορία Μεταξά) ξεπερνά τους 250 πολιτικούς εξόριστους. Το στρατόπεδο του Αη Στράτη ξανανοίγει δεύτερη φορά το 1946 έως και το 1949, όπου εξορίζονται με διοικητική προληπτική εκτόπιση και χωρίς συγκεκριμένο κατηγορητήριο περίπου 5000 άντρες και 500 γυναίκες. Από εκεί αργότερα μεταφέρονται στην Μακρόνησο.
Ο Αη Στράτης χρησιμοποιείται για τρίτη φορά ως τόπος εξορίας από το 1950 έως και το 1962. Μετά την λήξη του Εμφύλιου πολέμου στο νησί μετατοπίζονται αρχικά 1800 αμετανόητοι από την Μακρόνησο. Επιπλέον, με το κλείσιμο του στρατοπέδου των εξορίστων γυναικών στο Τρίκερι έρχεται και ένας μικρός αριθμός γυναικών. Ο αριθμός όμως αυτός διευρύνεται με νέες συλλήψεις και με ένα αριθμό από πολιτικούς κρατουμένους, που μόλις έχουν αποφυλακιστεί από τις διάφορες φυλακές. Συνολικά από τον Αη Στράτη την τρίτη περίοδο περνούν γύρω στους 4500 εξόριστους. Με τις άδειες και τις απολύσεις ο αριθμός των εκτοπισμένων είναι ωστόσο διαρκώς φθίνων και το στρατόπεδο κλείνει οριστικά το 1962. Συνολικά από τον Αη Στράτη πέρασαν γύρω στις 10.000 πολιτικοί εξόριστοι, άντρες, γυναίκες και μικρά παιδιά.
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΗ ΣΤΡΑΤΗ
|